جستجو
مسجد در دین مبین اسلام از جایگاه رفیعی برخوردار است. در آیات نورانی قرآن کریم ۲۸ مرتبه به مسجد اشاره شده است. علیرغم اهمیت این نهاد دینی و ضرورت بهرهگیری از کارکردهای آن، تحقیقات حوزوی و دانشگاهی کمتر به تحلیل مدیریت این پدیده پرداختهاند. بهرهبرداری از ظرفیتهای عظیم مساجد و تحقق کارکردهای مختلف آنها به مجموعۀ مدیریتی و رهبری توانمند نیاز دارد. متأسفانه یکی از اقداماتی که کمتر به آن توجه شده است آموزش علمی اصول مدیریت و رهبری به امامان مساجد و دیگر فعالان آن است. این کتاب، گامی کوچک در رفع برخی نقایص علمی موجود است.
این کتاب اثری تحقیقی است برگرفته از رسالۀ دکترایی تحت عنوان «تدوین الگوی مدیریت اثربخش نهادهای دینی: مطالعۀ موردی مسجد» که با هدایت و مشاورۀ دکتر غلامرضا طالقانی، دکتر حسن عابدی جعفری و دکتر ابوالحسن فقیهی در دانشکدۀ مدیریت دانشگاه تهران، داوری دکتر مجتبی امیری و دکتر برزو فرهی بوزنجانی و با حمایت مالی گروه مدیریت پژوهشگاه حوزه و دانشگاه و نظارت دکتر محمدسعید تسلیمی نگاشته شد. دکتر لوکاس میس[1] نیز ضمن ارائۀ راهنماییهای خود، امکان حضور و استفاده از منابع علمی دانشگاه اراسموس شهر رتردام هلند را برای تدوین این پژوهش فراهم ساختند.
نظر به تأکیدات مقام معظم رهبری در الگوسازی پیشرفت کشور یا تدوین الگوی اسلامیایرانی پیشرفت میتوان این کتاب را از اولین تألیفاتی دانست که در خصوص بخشی از الگوی پیشرفت، یعنی فرهنگ دینی و نهادهای دینی، نگاشته شده است و حاوی الگویی مقدماتی برای پیشرفت مساجد است.
این کتاب مشتمل بر هفت فصل کلیات، مدیریت اثربخش مسجد و چارچوب نظری پیشنهادی، آسیبها و بایستههای مدیریت مسجد، اصول مدیریت مسجد، سازمانهای داوطلبانۀ و دینی، اثربخشی سازمانی و سوابق پژوهشی تنظیم شده است. در فصل اول، موضوع بحث بازگو شده است. فصل دوم ضمن بیان منطق طراحی الگوی مدیریت اثربخش مسجد، به تشریح یازده بُعد آن پرداخته است. در فصل سوم بهصورت موجز، اجزای الگوی مدیریت اثربخش مسجد بههمراه آسیبهای موجود و پیشنهادها تشریح شده است. اصول مدیریت مسجد در قالب فصل چهارم به نسخۀ کنونی کتاب افزوده شده است. نسخه اولیه با عنوان «الگوی مدیریت اثربخش مسجد» منتشر شده است. در ویرایش جدید کتاب، برای سهولت در مطالعۀ مطالب اصلی مربوط به مدیریت مسجد، فصول «سازمانهای داوطلبانه و دینی»، «اثربخشی سازمانی» و «سوابق پژوهشی» به انتهای کتاب یعنی فصول پنجم تا هفتم منتقل شد. در فصول پنجم و ششم، تعاریف مربوط به سازمانهای داوطلبانه، اثربخشی و نهادهای دینی ارائه و تصویری از سوابق پژوهشی داخلی و خارجی در موضوع کتاب در فصل هفتم نشان داده شده است.
در فرایند علمی نگارش این اثر، اندیشمندان و پژوهشگران ذیل در مفهومسازی و اعتباریابی آن، پژوهشگر را یاری رساندند:
|
آقایان نصرالله چمران، خسرو کیمنش، غلامرضا حسینزاده، محمدجعفر سروقدی، محمدحسین سیفیان و محمدعلی موظف رستمی، حجتالاسلام والمسلمین اسلام احمد امینپور، حجتالاسلام والمسلمین جواد جلیلی، حجتالاسلام والمسلمین حامد قرائتی، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسین بستان، حجتالاسلام والمسلمین دکتر حسین جوانآراسته، حجتالاسلام والمسلمین دکتر سیدجواد راثی ورعی، حجتالاسلام والمسلمین دکتر علی محمدی آشنانی، حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمد بهشتی، حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمد داوری، حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمد سروش محلاتی، حجتالاسلام والمسلمین دکتر محمود نوذری، حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد عابدینزاده، حجتالاسلام والمسلمین سیدمحمد عبداللهی، حجتالاسلام والمسلمین محمدمهدی روحانی بیدگلی، حجتالاسلام والمسلمین علیرضا شافضل، حجتالاسلام والمسلمین عزتالله واعظی، حجتالاسلام والمسلمین علیاکبر گندمکار، حجتالاسلام والمسلمین علیرضا قندی، حجتالاسلام والمسلمین فرهاد علیزاده، حجتالاسلام والمسلمین محمد علیزاده، حجتالاسلام والمسلمین مجتبی فرهنگیان، حجتالاسلام والمسلمین محمدحسین سعیدی، حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا حشمتی، حجتالاسلام والمسلمین محمدمهدی فجری، حجتالاسلام والمسلمین مرتضی رستگار، حجتالاسلام والمسلمین منصور غفوری، حجتالاسلام والمسلمین یعقوب بهمنیاری، آقایان دکتر ابوالفضل گائینی، دکتر برزو فرهی بوزنجانی، دکتر حامد وارث، دکتر حسن زارعی متین، دکتر حسن محدثی، دکتر حسین خنیفر، دکتر حسین صفری، دکتر حمزه جمشیدی، دکتر سعید صحت، دکتر سیدعلی علوی، دکتر سیدمهدی آقاپور، دکتر علی رضاییان، دکتر علی کاظمی، دکتر علینقی امیری، دکتر مجتبی اسکندری، دکتر محمد ازگلی، دکتر محمدحسین مشرف جوادی، دکتر محمدعلی رمضانی، دکتر مهدی شیخزاده، سرکار خانم آذر انجمشعاع، محمدعلی حججی، عباس ابراهیمی، محمود قرائتی، محمدجواد حاجعلیاکبری، محمد خامهیار، دکتر عباس شفیعی، دکتر علی عبداللهی نیسیانی، منصور سرگزی و مهندس سیدمسعود حسینیگهر، آقایان حمید طاهری، علی زلقی، علیقلی جوکار، مظفر ناصری طاهری، محمدجواد ابوالقاسمی، حجتالاسلام والمسلمین محمدرضا حشمتی، دکتر برزو فرهی بوزنجانی، دکتر جبار باباشاهی، دکتر حسن الوداری، دکتر حسین صفری، دکتر رضا طهماسبی، دکتر عبدالله توکلی، دکتر علی پیراننژاد، دکتر علی رضاییان، دکتر فیروز رازنهان، دکتر محمد شیخزاده، دکتر مهدی شیخزاده، دکتر مهدی نداف و سرکار خانم دکتر لیلا حبیبی.
[1]. Lucas Meijs
